TP.HCM vừa xây dựng kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03/CT-TTg của Thủ tướng, nhấn mạnh cảnh báo sớm bằng công nghệ, tăng trách nhiệm hiệu trưởng và siết xử lý bạo lực học đường.
Trước thực trạng bạo lực học đường diễn biến phức tạp, nhất là trên không gian mạng, UBND TP.HCM vừa xây dựng kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30.1.2026 của Thủ tướng Chính phủ về ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường.
Điểm mới đáng chú ý là thành phố yêu cầu tăng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giám sát, cảnh báo sớm nguy cơ, đồng thời thiết lập rõ quy trình tiếp nhận, can thiệp và xử lý các vụ việc.
Mục tiêu của TP.HCM không chỉ dừng ở việc xử lý khi sự việc đã xảy ra, mà nhấn mạnh xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; bảo đảm người học được tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và nhân ái. Thành phố cũng đặt yêu cầu giảm thiểu các vụ việc bạo lực học đường, đặc biệt là các vụ nghiêm trọng, kéo dài hoặc có yếu tố bạo lực trên không gian mạng.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là định hướng chuyển từ xử lý bị động sang phòng ngừa chủ động. Kế hoạch nêu rõ phải thiết lập cơ chế phối hợp và quy trình xử lý tình huống, bảo đảm thông tin hai chiều kịp thời giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giám sát, cảnh báo sớm.
Đây là chi tiết cho thấy TP.HCM đang tiếp cận vấn đề bạo lực học đường theo hướng quản trị rủi ro thay vì chỉ xử lý sự vụ. Không chỉ dừng ở định hướng chung, kế hoạch còn đặt ra hàng loạt công cụ cụ thể. Các trường sẽ phải vận hành các kênh tiếp nhận thông tin như hộp thư góp ý, đường dây nóng, camera giám sát và các hình thức phù hợp khác.
Thành phố cũng yêu cầu theo dõi, thống kê, phân tích các nhóm đối tượng có nguy cơ bạo lực học đường; xây dựng công cụ phòng ngừa, quản lý nguy cơ, hồ sơ hỗ trợ học sinh và biện pháp can thiệp sư phạm theo từng mức độ. Cùng với đó là xây dựng hệ thống thu thập, phân tích dữ liệu và chế độ báo cáo điện tử về bạo lực học đường để định kỳ đánh giá, công khai kết quả theo thẩm quyền.
Ở cấp trường học, TP.HCM yêu cầu duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn tâm lý, công tác xã hội trường học, xây dựng mạng lưới tham vấn và chuyển tuyến hỗ trợ khi cần thiết. Các cơ sở giáo dục phải tổ chức diễn đàn, tọa đàm, đối thoại để học sinh, giáo viên, nhân viên có nơi phản ánh, bày tỏ kiến nghị và đề xuất giải pháp, với cơ chế tiếp nhận và phản hồi minh bạch.
Song song đó là yêu cầu áp dụng phương pháp giáo dục tích cực, không bạo lực; kịp thời can thiệp với hành vi lệch chuẩn; hỗ trợ nạn nhân, người có nguy cơ và cả người có hành vi bạo lực học đường.
Một điểm nhấn khác là siết trách nhiệm người đứng đầu. Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chỉ đạo người đứng đầu các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về công tác bảo đảm an toàn trường học và phòng chống bạo lực học đường. UBND TP.HCM sẽ xem xét trách nhiệm khi để xảy ra vụ việc nghiêm trọng hoặc xử lý không kịp thời, không đúng quy định.
Với đội ngũ giáo viên, thành phố yêu cầu rà soát, bố trí phù hợp chuyên môn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm đạo đức nhà giáo, đặc biệt là hành vi bạo lực. Vai trò của lực lượng công an cũng được đặt ở vị trí trung tâm trong phối hợp liên ngành.
Công an Thành phố sẽ phối hợp với ngành giáo dục tuyên truyền pháp luật, tiếp nhận, xác minh, điều tra và xử lý các vụ việc học sinh vi phạm pháp luật, bạo lực học đường; đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực trong và xung quanh trường học.
Đáng chú ý, kế hoạch nêu nội dung rà soát, củng cố hệ thống camera tại khu vực trường học, nghiên cứu ứng dụng công nghệ phân tích hình ảnh để phát hiện nguy cơ, cũng như vận động xã hội hóa và chia sẻ dữ liệu theo quy định. TP.HCM sẽ mở rộng hệ thống camera trên các tuyến đường trọng điểm, khu vực trường học và tích hợp AI để tự động phát hiện, ghi nhận vi phạm.
Ngoài nhà trường và công an, nhiều đơn vị khác cũng được giao phần việc cụ thể. Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp truyền thông, ngăn chặn, bóc gỡ thông tin xấu, độc, nội dung bạo lực ảnh hưởng tiêu cực đến học sinh.
Sở Y tế phối hợp bảo vệ trẻ em, tuyên truyền Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và hướng dẫn các biện pháp hỗ trợ liên quan. Thành đoàn TP.HCM được giao phát huy vai trò giám sát, phát hiện sớm và hỗ trợ xử lý các vấn đề liên quan đến an toàn trường học. UBND xã, phường, đặc khu phải lồng ghép chỉ tiêu, nhiệm vụ phòng chống bạo lực học đường vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm.
Có thể thấy, thông điệp xuyên suốt trong kế hoạch lần này là phòng ngừa từ sớm, từ xa, xử lý nhanh và phối hợp đa ngành. Từ cảnh báo sớm bằng AI, dữ liệu điện tử, camera giám sát đến việc quy trách nhiệm cụ thể cho hiệu trưởng và tăng liên kết giữa nhà trường, gia đình, chính quyền, TP.HCM đang cho thấy cách tiếp cận mạnh tay hơn với bạo lực học đường.
Trong bối cảnh nhiều vụ việc không còn diễn ra đơn thuần trong sân trường mà lan sang mạng xã hội, đây được xem là bước đi đáng chú ý để siết an toàn học đường theo hướng chủ động hơn.
